"Sitem yapay zeka aramasına hazır mı?" sorusunun tek bir cevabı yok, çünkü hazırlık tek bir şey değil. Dört ayrı katmanda kırılıyor ve alttaki katman çalışmıyorsa üsttekilerin hiçbirinin karşılığı olmuyor.

Sıra şu: erişim → içerik → varlık → ölçüm. Aşağıdaki 24 maddenin hepsi ücretsiz araçlarla kontrol edilebilir.

Katman 1 — Erişim (6 madde, hepsi zorunlu)

Bu katman ya çalışır ya çalışmaz. Ara durumu yoktur ve bir maddesi eksikse zincir orada kopar.

  1. OAI-SearchBot robots.txt'de serbest mi? ChatGPT aramasının sayfa seçimini bu bot yapar. Engelliyse aday havuzuna hiç giremezsiniz.
  2. ChatGPT-User serbest mi? Kullanıcı doğrudan sizi sorduğunda sayfayı bu ajan çeker.
  3. PerplexityBot ve ClaudeBot serbest mi? Perplexity kendi indeksini kurar; Claude arama sonuçlarını dışarıdan besler.
  4. Bingbot serbest mi? ChatGPT'nin web araması Bing indeksine dayanır. Bing'de yoksanız arama katmanında da yoksunuz.
  5. Crawl-delay satırı kaldırıldı mı? Google yok sayar, Bing uygular. Bırakılırsa ChatGPT'nin dayandığı indekste kendi tarama hızınızı yavaşlatırsınız.
  6. İçerik JavaScript olmadan görünüyor mu? Sayfayı JavaScript kapalı açın. Ziyaretçiye dolu, tarayıcıya boş gelen bir sayfada alıntılanacak pasaj yoktur.

İlk beş maddeyi tek seferde ücretsiz AI bot kontrolüyle doğrulayabilirsiniz.

Bir not: GPTBot bu listede yok. GPTBot model eğitimi için içerik toplar ve ChatGPT aramasını etkilemez. İçeriğinizin eğitimde kullanılmasını istemiyorsanız GPTBot'u engelleyip diğerlerini açmak tutarlı bir tercihtir — görünürlüğünüze zarar vermez.

Katman 2 — İçerik yapısı (8 madde)

Erişim çalışıyorsa soru şuna dönüşür: sayfanızda alıntılanabilir bir şey var mı?

  1. Her H2'nin altında 40-60 kelimelik doğrudan cevap var mı? Üretken motorlar sayfanın tamamını değil, cevaba uyan pasajı alır. Cevabı üçüncü paragrafa saklamak onu görünmez yapar.
  2. Başlıklar kullanıcının yazdığı soru biçiminde mi? "Fiyatlandırma" yerine "GEO araçları ne kadar tutuyor?" — soru biçimindeki başlık, sorulan soruya daha yakın eşleşir.
  3. Bölümler kendi başına anlaşılıyor mu? 150-300 kelimelik her blok, öncesini okumamış birine anlamlı gelmeli. Bir pasaj sayfadan koparıldığında anlamını kaybediyorsa alıntılanamaz.
  4. Sayısal veri ve alıntı var mı? Princeton, IIT Delhi, Georgia Tech ve AI2 araştırmacılarının 10.000 sorgu üzerinde yürüttüğü ve KDD 2024'te yayınlanan GEO çalışması, istatistik eklemenin görünürlüğü %41'e, doğrudan alıntı eklemenin %28'e kadar artırdığını ölçtü. Bu, üzerine ölçüm yapılmış en somut bulgulardan biri.
  5. Sayılar tarihli ve kaynaklı mı? Kaynaksız sayı, doğrulanamayan sayıdır — ve doğrulanamayan sayı, yanlış sayıdır.
  6. Sayfada en az bir karşılaştırma tablosu var mı? Tablolar yapısal olarak sıkıştırılmış bilgidir ve cevaplarda sıkça kullanılır.
  7. Gerçek SSS bölümü var mı ve ekranda görünüyor mu? Yalnızca şemada olup sayfada olmayan SSS, yapılandırılmış veri politikasının ihlalidir.
  8. Güncelleme tarihi görünür ve gerçek mi? İçerik değişmeden tarihi ilerletmek kısa vadede işe yarar görünür, güvenle ödenir.

Katman 3 — Varlık sinyalleri (6 madde)

En yavaş ama en kalıcı katman. Bir dil modeli markanızı ancak varlık olarak çözebildiğinde adıyla önerir.

  1. Organization şeması var mı ve sameAs listesi dolu mu? Boş bir sameAs, kimlik taşımayan bir kurum tanımıdır.
  2. LinkedIn şirket sayfası var ve aktif mi?
  3. Bağımsız kaynaklarda anılıyor musunuz? Sektör dizinleri, karşılaştırma siteleri, basın. "En iyi X" cevapları neredeyse tamamen sizin sahibi olmadığınız kaynaklardan derlenir; kendi sitenizde yapabileceğiniz her şeyin tavanı buradadır.
  4. Yazar bilgisi gerçek bir kişiye mi ait? İsimsiz içerik, uzmanlık sinyali üretmez.
  5. Marka adınız benzersiz ve tutarlı yazılıyor mu? Her yerde aynı yazım, varlık çözümlemesini kolaylaştırır.
  6. Ürün ve fiyat bilgisi sitede açıkça yazıyor mu? "Fiyat için iletişime geçin", karşılaştırmaya dahil edilmemek demektir.

Katman 4 — Ölçüm (4 madde)

Ölçmediğiniz şeyi iyileştiremezsiniz; ve bu alanda tahmin bol, veri az.

  1. Bing Webmaster Tools kurulu mu ve AI Performance raporuna bakıyor musunuz? Kendi sitenizin AI görünürlüğü hakkında ücretsiz erişebileceğiniz tek resmî veri burada.
  2. Google Search Console'da soft 404 sayısı sıfır mı?
  3. GA4'te yapay zeka yönlendirmeleri ayrı segment mi? chatgpt.com, perplexity.ai, copilot.microsoft.com, gemini.google.com kaynaklı trafiği ayırın.
  4. Hedef sorularınızı elle sorup kaydediyor musunuz? Ayda bir kez, 15 hedef soruyu ChatGPT, Perplexity ve Gemini'de sorun; markanız geçiyor mu, hangi kaynaklar öneriliyor, not edin. Tamamen ücretsiz ve şaşırtıcı derecede öğreticidir.

Denetimde en sık çıkan üç bulgu

Bu listeyi onlarca sitede uyguladığınızda aynı üç sorun tekrar eder.

Bir: yanlış botun engellenmesi. Bir marka gizlilik kaygısıyla "yapay zeka botlarını kapatalım" der, ekip robots.txt'ye GPTBot ile birlikte OAI-SearchBot'u da yazar. Sonuç: içerik eğitimde kullanılmaz — ki istenen buydu — ama ChatGPT aramasında da hiç görünmezler, ki bu istenmemişti. İkisi ayrı botlardır ve ayrı kararlar hak eder.

İki: cevabın sayfada gömülü olması. İçerik iyi, bilgi doğru, ama cevap dördüncü paragrafın ortasında bir cümlede saklı. Sayfa Google'da sıralanabilir, çünkü Google tüm sayfayı değerlendirir. Üretken motor ise pasaj seçer; ortada seçilebilecek bir pasaj yoksa sayfa atlanır. Düzeltmesi genellikle içerik yazmak değil, var olan içeriği yeniden düzenlemektir.

Üç: boş varlık sinyalleri. Site teknik olarak kusursuz, içerik derli toplu, ama Organization şemasında sameAs listesi boş, LinkedIn sayfası yok, hiçbir bağımsız kaynakta anılmıyor. Bu markalar "X nedir" sorularında geçer, "en iyi X hangisi" sorularında geçmez. İki soru arasındaki fark tam olarak varlık katmanıdır.

Katmanlar nasıl önceliklendirilir

Katman Süre Etki hızı Kim yapar
Erişim 1 gün Günler Teknik ekip
Ölçüm 1 gün Anında görünürlük Pazarlama
İçerik Sürekli Haftalar İçerik ekibi
Varlık Aylar Aylar Kurucu / pazarlama

Erişim ve ölçümü aynı hafta bitirin — ikisi birlikte iki günlük iştir ve geri kalan her şeyin ön koşuludur. İçerik ve varlık paralel yürür.

Özet

Bu listeyi bir puan tablosu gibi değil, bir teşhis aracı gibi kullanın. Amaç 24/24 yapmak değil; en alttaki kırık halkayı bulmak. Erişim katmanında tek bir engellenmiş bot, üstteki üç katmanda yapılan aylarca çalışmayı görünmez kılar.

GeoRanke hakkında: GeoRanke, markanızın ChatGPT, Perplexity, Google AI Overview, Gemini, Copilot ve Claude gibi üretken arama motorlarındaki görünürlüğünü ölçen bir Türk yazılım platformudur. Hangi sorularda geçtiğinizi, hangi kaynakların önerildiğini ve rakiplerinizin sizden nerede ayrıştığını takip eder.