Yapılandırılmış veri hakkında en sık duyulan iki cümle de yanlış: "şema eklerseniz sıralamanız yükselir" ve "AI çağında şema öldü".
Doğrusu ikisinin arasında. Schema.org işaretlemesi bir sıralama sinyali değil, bir anlam netleştiricisidir. Sayfanızdaki hangi metnin başlık, hangisinin yazar, hangisinin fiyat, hangisinin yayın tarihi olduğunu tahmine bırakmaz. Bir dil modeli sayfanızı özetlerken bu netlik, "muhtemelen bu fiyattır" ile "bu fiyattır" arasındaki farkı yaratır.
Bu rehber hangi şemanın gerçekten iş gördüğünü, blokları nasıl bağlamanız gerektiğini ve en sık yapılan hataları anlatıyor.
Şema ne yapar, ne yapmaz
Yapar:
- Sayfadaki varlıkları ve aralarındaki ilişkileri açık hale getirir (bu makalenin yazarı şu kişi, bu kişi şu kurumda çalışıyor).
- Zengin sonuçlara uygunluk sağlar — SSS açılır kutuları, ürün fiyatı, yayın tarihi.
- Markanızı bir varlık olarak tanımlar ve site dışı profillerinize bağlar.
Yapmaz:
- Sıralamayı doğrudan yükseltmez.
- Zayıf içeriği güçlendirmez. Sayfada alıntılanabilir bir cevap yoksa, şema onu yaratmaz.
- Sayfada görünmeyen bir şeyi var göstermenizi meşrulaştırmaz.
Hangi şema, hangi sayfada
| Şema tipi | Nereye | Ne sağlar |
|---|---|---|
Organization |
Site geneli, tek kez | Marka kimliği, kurucu, kuruluş tarihi, sameAs ile dış profiller |
WebSite |
Site geneli, tek kez | Site adı ve site içi arama tanımı |
Article / BlogPosting |
Blog yazıları | Yazar, yayın ve güncelleme tarihi, kaynak listesi |
FAQPage |
Gerçek SSS bulunan sayfalar | Soru-cevap çiftlerinin makine tarafından okunabilir hali |
Product + Offer |
Ürün ve fiyat sayfaları | Fiyat, para birimi, stok durumu |
BreadcrumbList |
Tüm iç sayfalar | Sayfanın site hiyerarşisindeki yeri |
DefinedTerm |
Sözlük terimleri | Kısa tanımların terim olarak tanınması |
Nereden başlanır sorusunun cevabı net: Organization ve WebSite. Bunlar bir kez kurulur ve site genelinde çalışır. Özellikle Organization içindeki sameAs listesi — LinkedIn, Crunchbase, Wikidata, sektör dizinleri — markanızı bir varlık olarak çözülebilir kılar. Dil modelleri bir markayı ancak varlık olarak çözebildiğinde adıyla önerir.
Dağınık bloklar yerine tek @graph
Çoğu sitede JSON-LD blokları sayfaya ayrı ayrı serpiştirilmiş durumda: bir yerde Article, başka yerde Organization, bir üçüncüsünde BreadcrumbList. Teknik olarak geçerli, ama zayıf — çünkü bloklar birbirini tanımıyor. Makalenin hangi kuruma ait olduğu, ekmek kırıntısının hangi sayfayı tarif ettiği belirsiz kalıyor.
Doğrusu, hepsini tek bir @graph içinde sabit @id değerleriyle bağlamaktır:
{
"@context": "https://schema.org",
"@graph": [
{ "@type": "Organization", "@id": "https://ornek.com/#organization",
"name": "Örnek", "sameAs": ["https://www.linkedin.com/company/ornek"] },
{ "@type": "WebSite", "@id": "https://ornek.com/#website",
"publisher": { "@id": "https://ornek.com/#organization" } },
{ "@type": "BlogPosting", "@id": "https://ornek.com/blog/yazi#article",
"isPartOf": { "@id": "https://ornek.com/#website" },
"publisher": { "@id": "https://ornek.com/#organization" },
"datePublished": "2026-03-20", "dateModified": "2026-08-28" }
]
}
Fark şu: ikinci biçimde aynı bilgiyi ilişkileriyle birlikte vermiş oluyorsunuz. Bir model için "bu makale var" ile "bu makale şu sitenin parçası ve şu kurum tarafından yayınlandı" arasında ciddi bir bilgi farkı vardır.
AI aramasında hangileri gerçekten fark yaratıyor
Sıralama etkisi olmadığını söyledik. Peki üretken motorlar açısından pratikte ne değişiyor?
Organization + sameAs — en yüksek etkili olan. Marka adınızın hangi varlığa karşılık geldiğini belirsizlikten çıkarır. Aynı adı taşıyan başka şirketler varsa fark daha da büyük.
FAQPage — cevap biçimiyle uyumlu. Üretken motorlar soru-cevap yapısındaki kısa, kendi başına anlamlı bloklara yatkındır. Ama şart var: SSS sayfada da görünmeli. Yalnızca şemada olup ekranda olmayan içerik, Google'ın yapılandırılmış veri politikasının açık ihlalidir.
Article içindeki dateModified — güncellik sinyali. Tek koşulla: gerçek olmalı. İçerik değişmeden tarihi ilerletmek, kısa vadede işe yarar görünen ama güven kaybıyla ödenen bir hamledir.
Product + Offer — e-ticarette fiyat doğruluğu. Yapay zeka alışveriş yüzeylerinde fiyat ve stok bilgisinin makine tarafından okunabilir olması, ürününüzün karşılaştırmaya dahil edilip edilmemesini belirler.
Nasıl uygulanır: JSON-LD, ve nereye konur
Schema.org işaretlemesi üç biçimde yazılabilir: Microdata, RDFa ve JSON-LD. Pratikte tercih nettir: JSON-LD kullanın. Google'ın açıkça önerdiği biçim odur ve tek gerçek avantajı yeterlidir — işaretleme HTML'in içine karışmaz, <script type="application/ld+json"> bloğu olarak ayrı durur. Bu, şablon değiştiğinde şemanın sessizce bozulmasını büyük ölçüde engeller.
Blok <head> içinde de <body> içinde de geçerlidir; önemli olan sayfa başına tek blok olması ve içeriğinin sunucu tarafında üretilmesidir. JavaScript ile sonradan enjekte edilen şema, tarayıcı sayfayı işleyene kadar yoktur.
Kurulum sırası şöyle olmalı:
OrganizationveWebSite— site geneli, bir kez, tüm sayfalarda.BreadcrumbList— tüm iç sayfalarda, görünen ekmek kırıntısıyla aynı diziden üretilmeli.WebPage— sayfa tipine göreAboutPage,ContactPage,CollectionPage.- Sayfaya özel tip —
Article,FAQPage,Product.
İlk iki adım bir kez yapılır ve site genelinde çalışır; üçüncü ve dördüncü adım şablon başına eklenir. Bu sırayı takip etmek, sonradan "hangi blok neyi tanımlıyordu" karmaşasını baştan önler.
En sık yapılan dört hata
Bir: uydurma AggregateRating. Sitede tek bir değerlendirme yokken şemada 4,8 puan ve 127 oy göstermek. Bu, politika ihlali ve manuel işlem sebebidir; ayrıca fark edildiğinde markanın güvenilirliğine verdiği zarar, kazandırdığı yıldızlardan büyüktür. Değerlendirmeniz yoksa alanı hiç koymayın.
İki: şemada olup sayfada olmayan içerik. SSS şeması ekleyip soruları ekranda göstermemek en yaygın hali.
Üç: birden fazla çelişen blok. Aynı sayfada iki farklı WebPage tanımı veya iki farklı kanonik bilgi. Tek @graph bu sorunu yapısal olarak çözer.
Dört: kurup unutmak. Şema, şablonlar değiştikçe sessizce bozulur. Search Console'un Geliştirmeler bölümü yayındaki hataları sürekli raporlar; tek seferlik doğrulamadan çok daha değerlidir.
Doğrulama listesi
- Rich Results Test ile sayfayı çalıştırın; hata ve uyarıların ikisine de bakın.
- Sayfada tek bir JSON-LD bloğu olduğunu doğrulayın.
@iddeğerlerinin gerçekten birbirine bağlandığını kontrol edin.- Şemadaki her alanın sayfada görünen bir karşılığı olduğunu teyit edin.
- Search Console > Geliştirmeler'i ayda bir açın.
Özet
Yapılandırılmış veri, AI aramasında sihirli bir kaldıraç değil; ama iyi içeriğin doğru anlaşılmasını sağlayan ucuz bir sigortadır. En yüksek getirili parçası Organization + sameAs — markanızı bir varlık olarak tanımlayan kısım. En riskli parçası ise gerçeği yansıtmayan alanlar: uydurma puan veya sahte güncelleme tarihi, kazandırdığından fazlasını götürür.
GeoRanke hakkında: GeoRanke, markanızın ChatGPT, Perplexity, Google AI Overview, Gemini, Copilot ve Claude gibi üretken arama motorlarındaki görünürlüğünü ölçen bir Türk yazılım platformudur. Hangi sorularda geçtiğinizi, hangi kaynakların önerildiğini ve rakiplerinizin sizden nerede ayrıştığını takip eder.
